Kolej Białystok - Wołkowysk (Zubki Białostockie)

Po roku 1945, a więc po zmianie granic, linia Białystok-Wołkowysk została przecięta granicą państwową, a jej ranga spadła do roli lokalnej, stała się więc linią uzupełniającą. Pociąg zaczął jeździł na trasie Białystok – Krynki (48 km). Pod koniec lat 50 XX w. zmieniono nazwę stacji PKP Krynki na Zubki Białostockie, ponieważ podróżni, którzy chcieli dojechać do miejscowości Krynki po zajechaniu na miejsce dowiadywali się, że Krynki leżą w znacznej odległości od stacji kolejowej Krynki.

10 grudnia 1949 r. w Sokolem oddano do użytku nowy most kolejowy ze stali i betonu. Most na linii kolejowej Białystok – Zubki Białostockie nad rzeką Świnobródką służy PKP do dnia dzisiejszego. Również w tym czasie rozebrano rozszabrowane budynki i bocznicę kolejową wybudowaną przez Niemców w 1941 r., za Sokolem, tzw.„Mijankę”.

Wyprawa pociągiem na grzyby do Puszczy Knyszyńskiej.

Wyprawa pociągiem na grzyby do Puszczy Knyszyńskiej.

Pod koniec lat 50 XX w. na trasie kolejowej Białystok – Zubki Białostockie między Sokolem a Waliłami na „Półkazarmie” wybudowano posterunek odgałęźny, bocznicę i tor do Naftobaz. Baza Naftobaz była budowana równolegle z bocznicą, torem odgałęźnym i ośrodkiem kolonijnym. Był to obiekt strategiczny Układu Warszawskiego ukryty w lesie, gdzie gromadzono ogromne zapasy oleju napędowego i benzyny. Mieszkańcy wsi Sokole nazywają to miejsce CPN-em. Obecnie w byłym ośrodku kolonijnym funkcjonuje ośrodek rekreacyjno-wypoczynkowy Rozłogi.

22 lipca 1960 r. w święto Odrodzenia Polski odbyło się uroczyste otwarcie przystanku PKP Sokole Białostockie. Mieszkańcy wsi Sokole w czynie społecznym, w jedną niedzielę nawozili i usypali peron. Piasek i żwir wożono z "Bunkra" furmankami i udostępnioną przez PKP ciężarówką. W czynie społecznym dobudowali do koszarki kolejowej kasę biletową i poczekalnię. Od tej daty mieszkańcy Sokolego masowo zaczęli korzystać z komunikacji kolejowej.

Na początku lat 60 XX w. na trasie kolejowej Białystok – Zubki Białostockie otwarto dodatkowe przystanki PKP Zajezierce i Straszewo.

Rozkład jazdy pociągów Białystok – Zubki B. 1989 r

Rozkład jazdy pociągów Białystok – Zubki B. 1989 r.

Na stacji PKP Kuriany, położonej pomiędzy stacjami Białystok Fabryczny a Żednią, Kazimierz Kutz nakręcił film Ludzie z pociągu (premiera w 1961 r.). Wystąpiła w nim czołówka znanych w tamtych latach aktorów scen Polski jak: Janina Traczykówna, Maciej Damięcki, Danuta Szaflarska, Gustaw Lutkiewicz i inni.

Kadr z filmu

Kadr z filmu Ludzie z pociągu.

W 1987 r. dokonało kapitalnego remontu torowiska na odcinku Białystok Fabryczny – Zubki Białostockie. Wymieniono podkłady na strunobetonowe i położono szyny bezstykowe, a jazda pociągiem stała się bezpieczna, szybka i przyjemna. Szlak ten obecnie jest najnowocześniejszy w województwie podlaskim i bardzo atrakcyjny, bowiem przebiega przez Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej.

W 1988 r. w Puszczy Knyszyńskiej został utworzony Park Krajobrazowy im. prof. Witolda Sławińskiego. Jego powierzchnia całkowita wynosi 126702 ha, w tym otulina 52255 ha. Celem powołania Parku była ochrona naturalnych zespołów leśnych, dolin rzecznych, licznie występujących obszarów źródliskowych oraz różnorodnych form polodowcowych, falistej rzeźby terenu, z morenowymi pagórkami i zagłębieniem wytopiskowym.



9 marca 1989 r. przy ul. Poleskiej w Białymstoku nastąpiło wykolejenie pociągu towarowego relacji Zubki Białostockie - Białystok, który wiózł ze Związku Radzieckiego do NRD cysterny z chlorem. Wykoleiło się pięć cystern z ciekłym chlorem (każda z cystern zawierała 50 t chloru). Akcja polegająca na podnoszeniu wywróconych cystern i ustawieniu ich na nowych wózkach jezdnych na zrekonstruowanym torowisku trwała dobę. Według symulacji komputerowych, gdyby doszło do znacznego zniszczenia tylko jednej cysterny, strefa skażeń o stężeniu przekraczającym śmiertelne zagrożenie objęłaby obszar zamieszkały przez ok. 10 tysięcy osób. Zaś strefa skażeń o stężeniu niebezpiecznym dla zdrowia – teren zamieszkały przez 30 – 40 tysięcy osób, m. in. dużą część śródmieścia Białegostoku i kilka osiedli mieszkaniowych. Mieszkańcy Białegostoku w miejscu wykolejenia cystern z chlorem postawili pomnik, przy którym modlą się w każdą rocznicę tragedii.

Krzyż – Pomnik upamiętniający miejsce tragedii wykolejenia pociągu towarowego Zubki B. - Białystok przy ul. Poleskiej w Białymstoku 9.03.1989 r. Fot. A. Kasperowicz, 2009 r.

Krzyż – Pomnik upamiętniający miejsce tragedii wykolejenia pociągu towarowego Zubki B. - Białystok przy ul. Poleskiej w Białymstoku 9.03.1989 r.
Fot. A. Kasperowicz, 2009 r.

Wyprawa pociągiem na grzyby do Puszczy Knyszyńskiej.
Dworzec carski w Żedni. Zdjęcie z czasów okupacji niemieckiej 1941 – 1944. Na zdjęciu zawiadowca stacji, bileterka, kolejarz i niemiecka ochrona dworca.
Rozkład jazdy pociągów Białystok – Zubki B. 1989 r.
Kadr z filmu Ludzie z pociągu.
Krzyż – Pomnik upamiętniający miejsce tragedii wykolejenia pociągu towarowego Zubki B. - Białystok przy ul. Poleskiej w Białymstoku 9.03.1989 r.
Fot. A. Kasperowicz, 2009 r.
 
Wczoraj:169
Dziś:171